اتاق استریل (CSR) چیست؟

یکی از فضاهای بسیار مهم در مطب و کلینیک دندانپزشکی اتاق استریل است.

اتاق استریل فضایی است که در آن تمامی وسایلی که با بیمار در ارتباط هستند،در این اتاق پاکسازی واستریل میشوند.

  • دستگاه های موجود در CSRاتاق مخصوص استرلیزاسیون باید موارد زیر را حتما داشته باشد:
  • فور
  • اتو کلاو
  • ست شور
  • وسایر ابزار برای شستشوی ادوات جراحی

دستگاه اتوکلاو:

اتوكلاو بخار به دستگاهی گفته میشودكه در آن درجه حرارت باید بااستفاده از بخار قابل دستیابی باشد. دستگاه اتوكلاو باید به گونه ای طراحی گردد كه ورود وسایل استریل از   یك در و خروج آنها از در دیگر باشد.

 

وسایل در داخل اتوكلاو باید به گونه ای قرار بگیرند که فضای خالی بین  آنها وجود داشته باشد و بخار به راحتی در میان آنها نفوذ كند در دستگاه اتوکلاو وسایلی مثل گان و شان و ست های اتاق عمل  استریل می شوند مدت ماندگاری استریل وسایل توسط اتوکلاو   نسبت به سایر دستگاه ها ی استریل بیشتر است. وسایل قبل از ورود به اتوکلاو توسط پرسنل بخش csr پک می شوند و سپس درون دستگاه قرار می دهند.

اتوكلاو اتوماتيك:

دارای دو صفحه مدرج دایره ای شكل جهت نمایش میزان فشار دستگاه .دارای دكمه ای است جهت انتخاب جنس ماده ای كه قرار است استریل شود( مایع یا جامد ) همچنین این دستگاه دارای یك نمایشگر درجه حرارت می باشد.

پمپ خلاء در آغاز مراحل استریلیزاسیون با ایجاد مكش ، هوای داخل محفظه را تخلیه كرده و سپس بخار وارد دستگاه میشود.

اتوکلاو دستی:

در اتوكلاو دستی اگرچه اصول كار همانند اتوكلاو اتوماتیك است اما تفاوتهایی بدین صورت دارند كه برای ورود بخار به محفظه ، شیر ورودی به صورت دستی باز و بسته میشود و تخلیه بخار نیز بصورت دستی انجام میگیرد و باز و بسته كردن در نیز به صورت دستی انجام میشود.  زمانی از این اتوكلاو استفاده میشود كه اتوكلاو اتوماتیك دردسترس نباشد یا دارای مشكل فنی باشد.

ست شور:

وسیله مكعبی شكلی ( شبیه ماشین ظرفشویی) میباشد . دارای یك مخزن است كه آنرا پر از آب بهمراه  مواد ضد عفونی كننده میكنند و ست های جراحی را كه ابتدا با برس تكه های درشت گوشت و خون بجا مانده از عمل در لا به لای آنها را
خارج كرده اندبه درون این مخزن میاندازند.
ست شور دارای سیستم ویبره ( لرزاندن ) جهت خارج  كردن مواد ریز لابلای ست جراحی می باشد كه میزان ان نیز قابل تنظیم است. یك تنظیم كننده جهت   تنظیم دمای آب درون مخزن دارد این دستگاه مجهز به یك شیر تخلیه نیز میباشد.

فور:

فور یکی دیگر از دستگاه های استریل می باشد که وسایل را بوسیله ی حرارت خشک استریل می کند معمولا وسایل حساس و نوک تیز توسط فور استریل می شوند. وسایل درون فور بدون روکش قرار می گیرند

تستر ها:

استریل شدن وسایل  بسیار پر اهمیت می باشد و اگر دستگاه ها درست کار نکنند استریل به خوبی انجام نمی شود به همین دلیل چند روش برای تست کردن دستگاهها وجود دارد.

 

تستر میکروب:

یکی از این روش ها تستر میکروب می باشد که به رنگ بنفش می باشد. هر هفته یک بار این شیشه های تستر را درون دستگاهها قرار می دهند و دستگاه را روشن می کنند اگر پس از اتمام مرحله ی استریل رنگ آن زرد شد یعنی دستگاه درست کار می کند.

 

تستر کلاس:

در هر یک ازپک هایی که می خواهند درون دستگاه اتوکلاو قرار  دهند یکی از این تست ها را می گذارند اگرخط آن مشکی شد مشخص میشود که استریل به خوبی صورت گرفته اگرقهوه ای شد بخار دستگاه  اشکال دارد و اگر نارنجی شد هم بخار و هم دمای دستگاه اشکال دارد.

نوار چسب:

نواری که روی پک قرار می گیرد یک سری خطوط دارد که قبل از استریل  سفید هستند اگر استریل به خوبی انجام شود این خط ها  مشکی رنگ می شوند.

پک های آماده ی استریل:

یک سری پک های آماده وجود دارد که هر روز جهت تست درون دستگاه قرار می گیرند این پک ها حاوی  یک برگه ی
طرح به رنگ آبی است که ما بین ۱۰۰ برگ ساده ی دیگر قرار گرفته است بعد از اتمام کار دستگاه پک را باز می کنند باید رنگ آن از آبی به مشکی تغییر کند.

CSR

مراحل استریلیزاسیون وسایل دندانپزشکی:

مرحله اول:  باید توجه داشت که تکنسین مورد نظر بخش استریل تمامی وسایل حفاظت فردی از قبیل :

(عینک یا شیلد، ماسک، دستکش،گان و کلاه) را داشته باشد.

مرحله دوم: بعد از جمع کردن وسایل دندانپزشکی و تفکیک اجسام تیز و برنده از قبیل سر سوزن ، تیغ بیستوری و… و انداختن آنها در ظرف سیفتی باکس، باقی وسایل در بخش استریل با مایع و اسکاج و برس مخصوص فرزشور کاملا از خون و مواد پاکسازی شود.

مرحله سوم : سپس وسایل در دستگاه اولتراسونیک که از قبل با آب و محلول مخصوص پر شده است قرار می گیرد تا با درجه حرارت و تایم مشخص سیکل خود را طی کند.

مرحله چهارم: بعد از خارج کردن وسایل از دستگاه اولتراسونیک مجدد آب کشی می کنیم و سپس وسایل را داخل دستگاه واشینگ با محلول مخصوص شستشو می دهیم.

مرحله پنجم: بعد از اینکه وسایل از دستگاه واشینگ خارج شد با حوله کاملا خشک شده تا آماده ی پک کردن شوند.

مرحله ششم: وسایل را داخل پک هایی با سایزهای مختلف قرار می دهیم و حتما تاریخ همان روز را می زنیم

مرحله هفتم: در مرحله ی آخر وسایل پک شده داخل اتوکلاو قرار می گیرند که کاملا استریل شوند باید توجه داشت که حتما پک ها از سمت نایلونی درون سینی مخصوص اتوکلاو گذاشته شوند.

نکات:

1) حتما مخزن آب تمیز و آب کثیف اتوکلاو چک شود

2) حتما کاغذ چک لیست اتوکلاو درون دستگاه باشد

3) بر روی ست های جراحی حتما تاریخ ، نوع ست جراحی و نام فرد استریل کننده نوشته شود

4) حتما کاغذ چک لیست اتوکلاو درون ست های جراحی باشد

5) ست های جراحی با شان بصورت دو لایه بسته شود

6) دمای مورد نظر برای ابزار دندانپزشکی مثل قلم ها و…در دمای 134 درجه قرار می گیرند و آنگل و توربین ها در دمای 121 درجه قرار می گیرند. این نکته خیلی مهم که حتما انگل و توربین ها قبل از استریل روغن کاری شوند و در مرحله ی بعد حتما دور آنها گاز پیچیده شود و داخل پک گذاشته شوند و سپس اتوکلاو شوند و در آخر پک های استریل بعد از خارج شدن از اتوکلاو و در جاهای مشخص شده چیده می شوند.

مجله آموزشی

فهرست